ویتامینها

بدن انسان برای انجام وظایف خود نیاز به انواع ویتامینها دارد. اغلب اوقات رژیم غذایی قادر به تامین ویتامینهای مورد نیاز بدن است. اما در برخی شرایط ویتامینها باید از طریق مصرف مکمل تامین شوند.
ویتامینها به دو شکل محلول در آب و محلول در چربی وجود دارند. ویتامینهای محلول در آب شامل ویتامینهای گروه B و ویتامین C و ویتامینهای محلول در چربی شامل ویتامینهای A، D، E و K میباشند.
ویتامینهای محلول در چربی در آب حل نشده و زمانی توسط بدن به خوبی جذب میشوند که همراه با غذاهای حاوی چربی مصرف شوند. این دسته از ویتامینها در بافت چربی و کبد ذخیره شده و در آینده توسط بدن استفاده میشوند. مصرف بیش از حد ویتامینهای محلول در چربی میتواند سبب بروز مسمومیت و عوارض جانبی شود.

ویتامین A

ویتامین A به مجموعهای از ترکیبات به نام رتینوئیدها گفته میشود. رتینوئیدها در بدن انسان و برخی منابع غذایی وجود دارند. ویتامین A در بینایی و سیستم ایمنی بدن نقش دارد.
منابع غذایی حاوی ویتامین A عبارتند از: روغن کبد ماهی، کبد حیوانات و کره. برخی سبزیجات حاوی پیشساز ویتامین A به نام کاروتنوئید هستند که در بدن انسان به ویتامین A تبدیل می شود. کاروتنوئیدها خاصیت آنتیاکسیدانی داشته و متداولترین شکل آنها بتا کاروتن است که در کلم، هویج و اسفناج یافت میشود.
مقادیر مورد نیاز روزانه ویتامین A با توجه به سن و جنس متفاوت بوده و از 500-400 میکروگرم در شیرخواران تا 900-700 میکروگرم در زنان و مردان بالغ متغیر است.
کمبود ویتامین A در کشورهای پیشرفته شایع نیست. اما ممکن است کمبود آن در گیاهخواران به علت عدم دریافت برخی انواع ویتامین A از طریق رژیم غذایی مشاهده شود. مردم کشورهای در حال توسعه به علت دسترسی محدود به منابع غذایی و نیز افرادی که در رژیم غذایی خود گوشت کمی مصرف میکنند در معرض کمبود این ویتامین قرار دارند. برخی علائم کمبود ویتامین A عبارتند از: ریزش مو، خشکی پوست، اختلال در بینایی، اختلال در عملکرد سیستم ایمنی و مشکلات پوستی.
مسمومیت با ویتامین A ممکن است در کسانی رخ دهد که مکمل ویتامین A دریافت میکنند و یا مقادیر زیادی روغن کبد ماهی مصرف میکنند. زنان باردار باید از مصرف زیاد ویتامین A اجتناب نمایند. زیرا برای جنین در حال رشد مضر بوده و سبب بروز نقص مادرزادی میشود. برخی از علائم مسمومیت با ویتامین A سردرد و خستگی میباشد.

ویتامین D

ویتامین D در هنگام مواجهه با نور خورشید در بدن انسان تولید میشود. این ویتامین در حفظ سلامت استخوان و تقویت سیستم ایمنی بدن نقش بسزایی دارد.
به طور طبیعی 2 نوع ویتامین D وجود دارد که عبارتند از: ویتامین D3 در منابع حیوانی و ویتامین D2 در منابع گیاهی. ویتامین D بعد از جذب و ورود به جریان خون در کبد و کلیه به کلسیتریول، که فرم فعال ویتامین D است، تبدیل میشود.
هرچند نور خورشید مهمترین منبع ویتامین D مورد نیاز بدن است، اما بسیاری از افراد در مقابل نور خورشید قرار نمیگیرند و یا از کرم ضدآفتاب استفاده میکنند. بنابراین باید ویتامین D مورد نیاز خود را از منابع دیگر تامین کنند. این ویتامین در روغن ماهی، ماهیهای چرب، قارچ و لبنیات غنی شده با ویتامین D یافت میشود.
مقدار ویتامین D مورد نیاز روزانه برای شیرخواران 10 میکروگرم، افراد 70-1 سال 15 میکروگرم و افراد بالای 70 سال 20 میکروگرم است.
کمبود ویتامین D در برخی جوامع و نیز در افراد سالمند و افرادی که به مدت طولانی در بیمارستان بستری بودهاند دیده میشود. همچنین کمبود این ویتامین در افراد چاق و برخی بیماران شایع است. علائم کمبود ویتامین D عبارتند از: افزایش شکستگی استخوان، ضعف سیستم ایمنی، ضعف عضلات، نرمی استخوان، ریزش مو، افزایش احتمال عفونت و خستگی.
مسمومیت با ویتامین D به ندرت رخ داده و اغلب در کسانی مشاهده میشود که مقادیر بیش از حد این ویتامین را از طریق مکمل دریافت میکنند. دریافت بیش از حد ویتامین D سبب هایپرکلسمی (افزایش کلسیم خون) و درنتیجه علائمی مانند تهوع، سردرد، کاهش وزن، آسیب قلب یا کلیه و کاهش اشتها میگردد

+ نوشته شده در  شنبه بیست و یکم بهمن ۱۳۹۶ساعت ۴:۳۹ ب.ظ  توسط ابو الحسن اصفهانی  |